Eğirdir çevresindeki koruma statüsü gerekçesiz kaldırıldı
Gün boyu savaş ve ateşkes başlıkları konuşulurken, Eğirdir çevresindeki koruma statüsünün neden kaldırıldığı açıklanmayan karar gözden kaçtı. Bu konu, bir gölün geleceği kadar kamu kararlarının hangi gerekçeyle alındığını da ilgilendiriyor.
14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı, Isparta’nın Eğirdir, Gelendost, Senirkent ve Yalvaç ilçelerindeki bazı alanların “Kesin Korunacak Hassas Alan” statüsünü kaldırdı. Karar, bu bölgeleri koruma kapsamına alan 5 Ocak 2021 tarihli düzenlemeyi yürürlükten çıkardı. Yani mesele yeni bir koruma alanının belirlenmesi değil; beş yıl önce alınmış koruma kararının, kapsamındaki bazı yerler için sona erdirilmesi.
Ancak kararda bu değişikliğin neden yapıldığına ilişkin bir gerekçe bulunmuyor. Bir koruma statüsünün kaldırılması, yalnızca idari bir ibare değişikliği olarak geçiştirilemez; kararın hangi değerlendirmeye dayandığını bilmek, kamuoyunun değişikliğin anlamını tartabilmesi için gerekli. Gerekçenin açıklanmaması, kararın sonuçları hakkında kesin hüküm vermeye izin vermez; fakat tam da bu nedenle gerekçenin paylaşılmasını daha önemli kılar.
Kararın çevreye etkisine ilişkin haberde yer alan değerlendirmeler de konunun neden yakından izlenmesi gerektiğini gösteriyor. Türkiye Tabiatını Koruma Derneği Bilim Danışmanı ve Eğirdir Şube Başkanı Dr. Erol Kesici, gölün son 35 yılda iyi yönetilememesi, aşırı tarımsal sulama, gölet ve baraj yapımları ile kaçak sondajların su seviyesindeki düşüşte etkili olduğunu belirtiyor. Bu, göl üzerindeki baskıların tek bir nedene bağlanmadığını; su yönetimi ve kullanımına ilişkin birden fazla başlığın birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Kesici’nin “Su yola alternatif oluşturamaz” sözü, kararın yalnızca sınırları çizilmiş alanlarla ilgili olmadığını hatırlatıyor. Haberde aktarılan bu uyarı, gölün su kaynakları üzerindeki baskıların ve çevresindeki koruma düzeninin birbirinden kopuk düşünülemeyeceğine işaret ediyor. Koruma statüsünün kaldırılmasıyla bu baskıların nasıl ele alınacağına dair bir açıklama ise yayımlanan kararda yer almıyor.
Burada yanıt bekleyen soru, kararın doğru ya da yanlış olduğuna dair peşin bir hüküm değil; hangi bilgi ve değerlendirmelerin bu değişikliğe dayanak oluşturduğudur. Alanların hangi gerekçeyle koruma statüsü dışında bırakıldığı, kararın hangi ihtiyaçları gözettiği ve gölün su seviyesine ilişkin kaygıların nasıl hesaba katıldığı kamuoyuna açıklanmalı. Bunlar, haberde verilen olguların ötesine geçen varsayımlar değil; gerekçesi yayımlanmayan bir karar karşısında cevaplanması gereken temel başlıklar.
Eğirdir Gölü haberi sıradan bir çevre duyurusu değil: belirli ilçelerdeki koruma statüsü kaldırılıyor, fakat kararın gerekçesi kamuya sunulmuyor; aynı haberde gölün su seviyesindeki düşüşe katkı sağlayan etkenler de aktarılıyor. Manşetlerin arkasında kalmaması gereken nokta bu iki bilginin yan yana durması. Koruma kararlarının neye dayanarak alındığı ve değiştirildiği açıklanmadıkça, yurttaşların su ve çevreyi ilgilendiren kararları değerlendirmesi de mümkün olmayacak. Bu yüzden gündem, yalnızca statünün kalkması değil; neden kalktığının hesabının verilmesidir.
Bu köşe, Odak Manşet yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.